In tegenstelling tot de Legal opinion, die door BJA op verzoek van slechts één opdrachtgever wordt uitgebracht als wetenschappelijke analyse van een probleem, wordt de Gemeenschappelijke opinie, ter verhoging van de onpartijdigheidsstatus, uitgebracht op gemeenschappelijke opdracht van meerdere met tegengestelde belangen bij een probleem betrokken partijen.

Regeling Gemeenschappelijke opinie BJA
De Gemeenschappelijke opinie biedt een van de vormen van Buitengerechtelijke Conflictoplossing uit het pakket van BJA. Deze vormen beogen een voor alle partijen bevredigende oplossing van een (potentieel) juridisch geschil door binnen een uiterst kort tijdsbestek van enkele weken — of hooguit (in uitzonderingsgevallen) enkele maanden — te komen tot voor alle betrokkenen aanvaardbare oplossingen zonder dat daar een formele procedure aan te pas is gekomen. Zij kenmerken zich alle door:

  1. voortvarende totstandkoming
  2. inhoudelijkheid van oplossing
  3. finaliteit van oplossing
  4. zekerheid voor zowel overheid als burger.

De Gemeenschappelijke opinie vervult vooral een functie ter voorkoming van conflicten. In tegenstelling tot de Legal opinion, die door BJA op verzoek van slechts één opdrachtgever wordt uitgebracht als wetenschappelijke analyse van een probleem, wordt de Gemeenschappelijke opinie, ter verhoging van de onpartijdigheidsstatus, uitgebracht op gemeenschappelijke opdracht van meerdere met tegengestelde belangen bij een probleem betrokken partijen. Het is de meer geëigende vorm voor complexe juridische vraagstukken waarbij meerdere partijen betrokken zijn. De adviseur van BJA legt zijn bevindingen neer in een uitgebreide opinie, waarin tenminste worden beschreven de casus-positie zoals die is voorgelegd door partijen, de definiëring van het probleem, de te onderscheiden hoofdvragen en deelvragen die om beantwoording vragen, voor de beantwoording geraadpleegde bronnen als wettelijke voorschriften, beleidsregels, rapporten en andere documentatie, de relevante jurisprudentie, alsmede de opvattingen in wetenschappelijke en vakliteratuur, de analyse van het probleem en de toetsing daarvan, met conclusie en samenvatting.

Door de gemeenschappelijke opdracht komt aan het rapport grotere kracht toe dan aan de niet (direct) op geschiloplossing gerichte Legal opinion, die in opdracht van een enkele opdrachtgever door BJA wordt vervaardigd.

Bij de gemeenschappelijke opdracht kan worden overeengekomen dat op de Gemeenschappelijke opinie de voorschriften van Afdeling 3.3 alsmede artikel 3:49 Algemene wet bestuursrecht van overeenkomstige toepassing zijn. Alsdan kan ter motivering van besluiten of onderdelen daarvan worden volstaan met verwijzing naar de opinie.